Tüketici Hukuku ve Tüketicinin Korunması

Tüketici Hukuku ve Tüketicinin Korunması

Tüketici Hukuku

Tüketicilerin haklarını koruyan ve gözeten kanunlar bütününe tüketici hukuku denir. Başlıca amacı tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını korumak aynı zamanda eğitmek ve zararların tazmin edilmesini sağlamaktır. Çıkarılan kanunlar ile tüketiciler kendilerini korumaya özendirilir. Tüketicinin bilgi edinme, sesini duyurma, tazmin edilme ve örgütlenme hakkı vardır. Aynı zamanda temsil edilme hakkı da mevcuttur. Tüketicinin piyasadan aldığı her türlü mal ya da hizmet neticesinde sağlığının ve güvenliğinin tehlikeye girmemiş olmasıve buna istinaden gerekli önlemlerin alınması yasal hakkıdır. Tehlikelerin ortadan kaldırılması ya da en aza indirilmesi, tüketicinin ekonomik olarak her türlü menfaati, satılan her türlü mal ve hizmet konusunda bilgilendirilmesi ve rekabet halindeki ürünleri karşılaştırabilme fırsatı sunulması, tüketici ile ilgili tüm konularda karar alınırken tüketicinin temsil edilmesi kanunlarla belirlenmiş haklarıdır.

Tüketicinin Korunması Nasıl Sağlanır?

İlk olarak her bir tüketici kendini korumalıdır. Bilinçli tüketiciler olmak gerekir. İkinci koruma aracı devlettir. Devlet vatandaşlarını mevzuatlar hazırlayarak, yürütme ve uygulama yaparak devlet yasalarını ve haklarını onlara öğreterek koruma altına alır. Ayrıca satıcıları denetleyerek de tüketiciyi koruma yetkisi vardır. Medya eğitim için en kolay ve akılda kalıcı yoldur.

Tüketiciler özellikle reklamlar sayesinde ürünler arasında karşılaştırma yapabilirler ancak gizli reklam uygulamalarına karşı dikkatli olunması gerekir. Reklamlar aynı nitelikteki ürünlerin farklı üreticiler tarafından üretilmesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Reklamlarda önemli olan o ürünü gerçek haliyle tanıtmak ve tüketiciyi kandırmamaktır. Aldatıcı reklamlar ürünle alakalı tamamen yanlış bilgi verenlerdir ve bu reklamlar hakkında haksız rekabet hükümleri dikkate alınıp uygulanır. Üreticiler ve iş adamları da çeşitli odaların kurulması ve rekabetin artması açısından önem arz ederler. Kurulan bu odalar ile denetimler artar ve satıcılar zararlı ürün ya da hizmet sunmaktan çekinirler. Tüketici hukukunun önemli bir özelliği vardır o da sözleşme özgürlüğü ilkesini sınırlandırmasıdır.

Ayıplı Mal Nedir?

Satıcının alıcıya sunduğu ürün ya da hizmet belirtilen nitelikleri taşımıyorsa ya da kullanım amacı bakımından beklenen faydaları sağlamıyor ya da azaltıyorsa o ürün ya da hizmet ayıplı mal olarak tabir olunur.

Birkaç türü vardır. Bunlardan Maddi Ayıp; Malın renk, kalite, şekil gibi fiziki özelliklerini etkileyen ayıptır. Hukuki Ayıp; Alıcıların satın aldıkları maldan faydalanma olasılığını azaltan ya da tamamen ortadan kaldıran sınırlama ya da yasakların bulunmasıdır. Örnek olarak satılan malın hacizli olması gösterilebilir. Son olarak Ekonomik Ayıp türü vardır. Malın özelliklerine ilişkin olarak ekonomik eksiklikler mevcutsa ve verimi düşük ise bu tür söz konusudur.

Örneğin 1. kalite diye aldığınız çamaşır makinesinin 3. kalite çıkması gibi. Tüketici hukukuna göre tüketicinin hak araması için ayıplı malı bilmemesi gerekir. Şöyle ki ayıplı mal üzerinde özürlüdür ibaresi var ve tüketici bu malı buna rağmen almış ise kendi kanaatini kullanmış olur ancak ibare yok ise tüketiciye yasal haklar doğacaktır. Ayıp durumunda alıcıya bir takım haklar tanınır. Bu haklar sözleşmeden dönme hakkı, alınan malın ayıpsız karşılığı ile değiştirilmesi hakkı, ayıp tutarı kadar indirim, malın ücretsiz tamiri. Bu haklardan herhangi birini seçmek tüketicinin şahsi kanaatine bırakılmıştır. Belli bir rakama kadar olan anlaşmazlıklar söz konusu ise Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurulmalıdır. Bu kurumun aldığı kararlar bağlayıcı hükümler içerir ve icra kabiliyeti vardır. Şayet burada alınan kararlara itiraz etmek istenirse Tüketici Mahkemesine başvurmak gerekir. Belli bir rakamın üzeri uyuşmazlık halinde ise kişi Tüketici Mahkemelerine gidip başvuru yapabilir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ