Torba Yasa Nedir ? Ne getirip Ne götürüyor ?

Torba Yasa Nedir ? Ne getirip Ne götürüyor ?

Torba Yasa Ne Getirip Ne Götürüyor?

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda “Torba” tasarı onaylanarak yasalaştı. Meclis ruznamesine giren bu yasa, çalışma hayatından içki satımına kadar farklı mevzularda değişiklik getiriyor. Esas kanun durumunda dokuz bölüm olarak görüşülen bir düzenlemedir. Torbanın içindeki birkaç “güzel” madde emeğe hücum planını saklayamıyor. Düzenlemeler işçiden alıp işverene veriyor. Henüz daha toy işçilerin asgari ücreti düşüyor, staj sömürüsü yayılıyor. Torbaya göre kaşıkla verip kepçeyle almadığı tek bölüm Sarıkeçililerdir. Torba Yasa Tasarısı’na göre yer alan düzenlemelerin mühim bir kısmı çalışma yaşamını değiştirmeye yönelik. Bu  değişim ile “toy işçiler” için daha ciddi çalışma koşulları gündeme geliyor. Gevşek çalışmanın yaygınlık kazanmasını sağlayacak değişiklikler yapılıyor. Ücretli veya ücretsiz izinlerin müddetleri değiştiriliyor. Kısa çalışma ödeneği kullanımı basitleştiriliyor, işsizlik fonunu işverenlerin kullanması için bir adım daha atılıyor. Bu tasarıyla “işgücü piyasası” gençleştirilip kuralsızlaştırılıyor.

İşsizlik fonu işsize fazla görülüyor. Taslağın 57. Maddesine göre, işsizlik sigortasının bir önceki sene primlerinin “İstihdamı çoğaltmaya yönelik tedbirleri vepolitikaları tatbik etmek, istihdam edilebilirliğini fazlalaştırmak, çalışan kesimin vasıflarını arttırarak işsizlik riskini düşürmek ve teknolojik gelişmeler sebebiyle işsiz kalması beklenenlerin başka kesimlere yönlendirilmesini sağlamak, istihdam koruyucu diğer önlemleri almak ve işgücü piyasası araştırma ve planlama çalışmaları uygulamak amacıyla kullanılması” referans ediliyor. kademeli olarak hedefinin dışına çektiği için eleştiriyor. İşsizlik fonundan istifade edecek olanların kapmasının genişletilmesi için değişiklik yapılması gerektiğini söylüyor. Taslağın 58. Maddesi 4447 sayılı yasanın ilave 2. Maddesini düzenleyerek kısa çalışma ödeneği olarak isimlendirilen ve patronun ekonomi kriz sebebiyle çalışma süresini kısaltarak işçinin maaşının arta kalan kısmının işsizlik fonundan itfa edilmesi uygulamasının şartları genişletiliyor. DİSK de işsizlik fonunun sermayenin kullanımına takdim edilmesini eleştiriyor. DİSK ise bu maddeye işçilerin ücretlerinin işsizlik fonundan karşı karşılanmasını yaygınlaştıracağı sebebiyle itiraz ediyor.  Mevcut olan düzenlenmişlikte “ekonomik buhran bununla birlikte zorlayan vaziyetler” olarak ele alınan kısa çalışma ödeneği şartlarına tasarıda “bölgesel bununla birlikte sektörel buhran” koşulları da ekleniyor. İş kısa çalışma tahsisatı verilmesinin koşullarının yaygınlaştığı ve sübjektif hale getirdiği sebebiyle bu maddeye itiraz ediyor.

Kuralsız çalışma kural haline geliyor. Taslağın 64. Maddesi esnek ve nizamsız çalıştırmanın en yaygın biçimi olan uzaktan veya evden çalışmaya benzeyen gevşek çalışma biçimlerini değiştiren yasal mevzuata tabi kılınıyor. Türk ve DİSK İş nizamsızlığı ve teşkilatsızlığı yayılmasını sağladığı, iş güvencesini yok ettiği sebebiyle bu çalışma biçimlerinin hepsine karşı çıkarak nizamsız çalışmanın kanunen tanınmasına sebep olan maddelere itiraz ediyor.

Henüz genç işçilere çok denenecek fakat az kazanacaklardır. Eskizde yer alan iki değişiklik ile 25 yaşın altındaki işçileri daha zor koşullarla, bu yaşın üstündeki işçileri işsizlik gözdağıyla yüz yüze bırakıyor. Eskizin 62. Maddesi mevcut gerekçelerde iki ay olan sınama süresini 25 yaşın altındaki işçilere dört aya yükseltiyor. Türk İş, sınama süresinin sonunda işçinin emeğinin boşa çıkabileceğine dikkat çekerek bu maddeye karşı çıkıyor.

Meslek lisesi mezunu olan işçilere az para verilecektir. Taslağın 54. Maddesi meslek lisesi talebesi olup stajyer olarak çalışan gençleri alakadar eden mühim değişiklikler içeriyor. Bulunan yasada 20 işçinin çalıştığı işyerlerinde stajyer çalıştırılabilirken özdekte bu sayı 5’e düşürülüyor. Taslağın 23. Maddesini ele aldığımızda, asgari ücret tarifinde geçen 16 yaş ibaresi 18 olarak, aylık hesapları ise brüt yerine net olarak düzenlendiğini görebiliriz. Kısaca 16-18 yaş arası çoğunluğu çırak ya da stajyer alan işçilerin aldıkları asgâri ücret 599 TL’den 518 TL’ye düşecektir.

Belediye çalışanlarına yol görünüyor. Taslağın 109. Maddesinde dikkate alabileceğimiz İl özel idareleriyle sürekli işçi ekiplerinde çalışan ihtiyaç fazlası çalışanların MEB ve EGM’nin taşra teşkilatlarına sürekli çalışan ekibiyle atanır ibaresi 70.000’den çok belediye çalışanının karakollara ve okullara gönderilmesi anlamına gelmektedir. Taslakta ayrıca norm fazlası çalışanı bu kurumlara gönderen belediyeleri 5 sene işçi almamakla sınırlandırıldığı göz önüne alınıyor. Bu hâl belediyelerde taşeronlaştırmanın önünü açtığını görebiliyoruz.

Son yörüklere özgürlük sağlanıyor. Torba Yasa ile birlikte yüzü gülen tek Sarıkeçeliler oldu. Taslakta göçebe Yörükler olan Sarıkeçelilere keçilerini ormanda otlatma müsaade eden bir değişiklikte yer alıyor. Konya-Mersin açıklığında hayvancılık yaparak göç ederek yaşamaya çalışan Sarıkeçeliler “müsaade edilmeden hayvan otlatma” nedeniyle kesilen cezaları sebep göstererek  yaşamlarını idame ettiremez konuma gelmişti. Torba Yasa ile Sarıkeçelilere ormanda hayvan otlatma izinleri getiriliyor.

Kamu esnekleşiyor. Özdeğin engellilerin günlük çalışma zamanını tespit için mülki amirlere yetki veren 74. Maddesi, müesseselerde çalışacak usta ve kariyer bilirkişisine benzeyen ihtisas modellerini yaygınlaştırılıp kanunlaştırırken 91. Maddesinde kamuda gevşek çalışma piyasalaştırmanın, önünü açtığını görebiliriz. KESK bu özdeklere “Liyakate bununla birlikte kariyere dayalı görevlilik sistemi yerine ABD’de uygulanan pazar odaklı görevli getirdiği” için karşı çıkıyor. Bir başka değişiklikle kamu çalışanlarına disiplin cezalarına karşı çıkma hakkı tanınıyor. Doğum yapan görevliye analık izni süresinin bitiminden, eşi doğuracak olan memura ise doğumundan itibaren arz etmeleri üzerine yirmi dört aya kadar aylıksız müsaade edilecek. TBMM Başkanlığına takdim edilen, kimi kamu alacakların tekrardan yapılandırılmasıyla sosyal ve genel sağlık sigortası yasası bununla birlikte diğer bazı yasa hükmünde hükümet kararlarında düzenleme yapılmasına dair yasayı göz önünde bulundurarak, görevlilere vazifelerinden dolayı saldırıya ve kazaya uğramaları ile verilen müsaadelerden sonra sağlık kurulu yazanağıyla belgelemeleri halinde 18 aya kadar aylıksız müsaade edilecektir.

Ödüller tekrar değiştiriliyor. Tasarıda, muvaffakiyetli olan görevlilere verilen mükafat miktarı de günün koşullarına bakarak tekrar düzenlenerek isteklendirme edici duruma getiriliyor. Görevliler, geçici görevlendirme yapmak isteyen müessesenin talebi ve çalıştıkları müessesenin izni ve öbür halk müessese ve kurumlarında geçici süreli biçimde görevlendirilebilecek. Aile yardımı tediyesinde 2 evlat sınırlaması kaldırılıyor Sendika azası halk memurlarına 3 ayda bir 45 TL toplanmış mülakat primi ödenecek Kontratlı personel de görevliler şekilde aile yardımından faydalanabilecek. Kontratlı personelin sendikaya uzuv olamayacağı yönündeki geçerlilik yürürlükten kaldırılıyor. AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığında çalıştırılacak personel adeti 100’den 175’e çıkarılıyor. Vergi borçlularına yurtdışına çıkış yasağı getirilmesini kaldıran Esas farklılığı kaplamında, Halk Alacaklarının Toplama Usulü Üzerine Yasa’da farklılık yapılıyor. Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün dışarlık teşkilatındaki daimi işçi ekiplerine tayin edilecek Layiha, bu işçilerin nakline bağlı temelleri de düzenliyor. Bakanlar Kurulu, alacaklı idarelerin adedinin çok olması sebebiyle müracaat ve birinci taksit müddetlerini bir aya dek uzatabilecek. Tasarıyla Türk Gümrük Tarife Cetvellerindeki Gümrük Tarife Sayım Konum Rakamları de tekrar değiştiriliyor.

Tasarıdaki mühim bir tertipte bu müesseselere idareci şeklinde tayin yapılacak adlarla alakadar. Taslağın 73. Özdeğiyle halk müesseselerinde üst mertebelere yükselmek için sicil şartı aranmayacak, idareciler spesiyal sektörden atanabilecek. Hatta spesiyal sektörden bir hal kuruluşuna atanan yöneticinin halk kurumu haricinde geçen çalışma zamanının tamamı kurumda fiilen çalışılan müddet de ek yapılacaktır.

Torba yasayla birlikte hayatlardan neler gidiyor ve hayatlara neler getiriyor umarım hepimiz bilgi edinebilmişsinizdir. Torba yasada kısacası çalışandan alıp üst yöneticilere veriyor anlamını da çıkartabiliriz.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ