Özel Hukuk Nedir?

Özel Hukuk Nedir?

ÖZEL HUKUK NEDİR?

İlk olarak hukuku açıklamak gerekirse her şeyden önce belli bir düzen ve nizam demektir. Hukukun öngördüğü bu düzen, fiilen gerçekleşen bir düzen olmadığını söylemekte de fayda var. Toplum içinde kişilerin nasıl davrandıklarını değil de nasıl davranmaları gerektiğini göstermeye çalışmaktadır. Hukuk düzeni, bireyin doğduğu andan itibaren kabul edilmesiyle birlikte uyulması gereken doğru kurallardır. İnsan, engellenemez özgürce hareket edebilen bir varlıktır ve insan iradesini hukukun buyruklarına doğru kullanabileceği gibi onlara aykırı bir şekilde gidip, kullanabilir. İşte bu sebepten dolayı toplum içinde ki bireylerin veya insanların davranışlarının hukuk çerçevesindeki kurallara uymaması, her zaman mümkündür. Özel hukuksa, hukukun bir alanı olup dallara ayrılmaktadır. Özel hukuka, toplumdaki eşit haklara sahip üyeleri arasında ki bağıntıları düzenleyen hukuk alanı denilebilir. Bu hukuk Medeni Hukuk, Devletler Özel Hukuku, Ticaret Hukuku ve Borçlar Hukuku şeklinde 4’e ayırabiliriz. Günümüz Türkiye’sin de bu alanı düzenleyen başlıca yasaları saymak gerekirse bunlar Medeni Kanun, Türk Ticaret Kanunu ve Borçlar Kanunu’dur.

Özel hukuk bireyler arasındaki ilişkileri düzenlerken, devlet uygulayıcı ve düzenleyici olarak yaptırım aşamasında hukuka müdahale eder. Eğer devlet, kamu kurumlarının tüzel kişi olarak birlerle ilişkisinde, kişi gibi özel hukuka tabi olmaktadır. Devletin ticaret amaçlı işletmelerinin bireylerle olan iş ilişkileri de göz önünde bulundurduğumuz takdir de özel hukuka girebilir (kiralar, bankalar).

Özel Hukukta temel düşünce olan serbestlik ilkesine göre ‘kanunla yasaklanmamış olan her şey meşrudur’. Özel hukuk alanında bir kimseye, düzeninin sağladığı yetkilere hak denilebilir. Bu nedenle hakkın kullanılması veya kullanılmaması bireylere bırakılmıştır. Kişi hakkını tasarruf ile veya doğrudan kullanır. Bu yüzden ehliyeti olmayanlar, haklarını temsilci, velayetçi ile kullanırlar. Medeni kanuna göre bir hak dürüstlükle bağdaşır olabilmelidir. Bu durumun aksi halinde, hakkın kötüye kullanılmasını hukuk korumamaktadır. Haklar, mutlak ve nisbi ile beraber ayni ve kişisel haklar ve malvarlığı hakları, kişivarlığı hakları, inşai haklar olmak üzere 5 başlık altına ayırabiliriz.. Bu sebepten dolayı sahipsiz hak olmamakla birlikte her hakkın bir sahibi mutlaka vardır. Hak sahibi kişi gerçek veya tüzeldir. Hak yönünden herkes eşittir. Bireyler hak ehliyetini doğumla kazanır ve buna kişi denir. Kişilik, hukukun temel kavramıyla olmakla beraber haklar aslen veya devren kazanılabilir. Bazı haklar, devredilemez olduğundan dolay hakkın yitirilmesi kişiliğin sona ermesi ve feragat ile gerçekleşir.

Özel Hukuk denince akla bireylerin tam olarak bir eşitlik içerisinde ve tamamen kendi iradelerine dayanacak şekilde (hiçbir baskı altında kalmadan) aralarında yaptıkları anlaşmaların dayandığı hukuksal hak olarak gelmektedir. Örnek vermek gerekirse: Ev kiralamak isteyen bir kişi ev sahibi ile aralarında imzaladıkları karşılıklı sözleşme Özel Hukuku temsil etmektedir. Özel Hukukta Sözleşme Serbestliği (yani kişiler kendi talep ettiği isteklerini çekinmeden dile getirebilir ve çekindiği durumları açıkça ifade edebilirler.). Sözleşme Serbestliği tamamen bireylerin kendi iradelerini temel alır. Kişiler (ev sahibi ve kiracı olabilir) bu sözleşmede isteklerini açıkça belirtebilirler ve kendi iradeleriyle Özel Hukuk haklarını kullanmış olmaktadırlar.

Şirketlerin aralarındaki anlaşmaları ya da ev sahibi-kiracı anlaşmaları veya uluslararası örgütlerin kendi aralarında imzaladıkları anlaşmaları Özel Hukuk’a örnek olarak gösterilebilir. Özel hukuku 4’e ayırıp tanımlayalım:

Türk Medeni Kanunu, TBMM’de 2001’de kabul gören ve 2002’de yürürlüğe giren 4721 sayılı kanun olduğunu belirtebiliriz. 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi yürürlükten kaldırıldığını söyleyebiliriz. Bu kanun, Türkiye’de medeni hukuk bölümüne ilişkin nizamları içeren başlıca kanun olmakla beraber başlangıç hükümleri dışında, bireyler hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve eşya hukuku başlıklarıyla beraber olmak üzere dört kitaptan bununla birlikte toplam 1030 maddeden oluşmaktadır. İşte bu kanunun Türk Kanunu Medenisinden en büyük farklarından biri kullanılmış olan dilidir. Kanunda ki madde metinlerinin yazımında daha sade bir dil kullanıldığı açıkça görülmektedir. Kanunla getirilen yeniliklerden en çok tartışılanlarından biri ise evlilikte mal rejimlerine ilişkin değişiklikler olmasıdır. Eski kanunda mal ayrılığı yasal mal rejimi kabul edilirken, Medeni kanunla birlikte edinilmiş mallara katılma, yasal mal rejimi haline gelmiştir.

Borçlar hukuku özel hukuk dalı olmasıyla beraber eşitler arasında ortaya çıkan ve borç ilişkisi ismi verilen hukuki bağıntıların incelendiği bir disiplindir diyebiliriz. Bu kanun, özel hukukta borçlar hukukuna kaynaklık eder ve borçlar hukuku alanına giren borç ilişkilerini düzenleyen bir kanun olduğu açıkça görülmektedir. Borç ilişkisi kavramı nedir? Özel hukuk açısından tanımlamaya çalıştığımızda, alacaklı kişi ve borçlu adı verilen iki taraf arasında ortaya çıkan ve borçlu olan tarafın alacaklı kişiye karşı belli bir davranışta (edimde) bulunmakla sorumlu olduğu, alacaklının da borçludan bu davranış şeklinin yerine getirilmesini isteyebileceği (ifayı talep edebileceği) hukuki bir bağ olduğunu belirtebiliriz.

Türk Ticaret Kanunu, TBMM’de 2011’de kabul gören ve 14 Şubat 2011’de gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 6102 sayılı kanundur. 29 Haziran 1956 tarihli ve 6762 sayılı eski kanun kaldırılmıştır. Türkiye’miz de gerçek ve tüzel kişiler arasında olan ticari faaliyetleri düzenleyen temel kanundur. Ticari amaçlı İşletmeler ve Şirketler, Kıymetli Evrak, Taşıma İşleri, Deniz Ticareti ve Sigorta Hukuku olmak üzere dört kitap ve toplam 1535 maddeden oluştuğu görülmektedir.Yeni Türk Ticaret Kanunu göre özellikle şirketler hukuku konusunda yaratacağı kurumsallaşma, sadelik, kurumsal yönetim, usta yönetim anlayışı benzeri paradigma değişiklikleri dışında şirketlerin türlerine özgü yenilikler de getirilmiştir. Bunlardan başlıca olanları, tek kişilik şirket kurulmasının mümkün olabilmesi veya bağımsız denetçilik sisteminin getirilmiş olması, ek ödeme ve yan edim hükümlerinin kanunda açıkça yer almış olması, Ltd. (limited) şirketlerde sermaye payının ispat aracı olarak nama (bir kişiye) yazılı senet veya pay senedi düzenlenebilme imkânı getirilmiş olması, intifa ve rehin hakkı getirilmesi, ortaklar arasında rekabet yasağı getirilmesi, ortaklara bilgi isteme hakkı getirilmesi, elektronik ortamda oluşturulan genel kurul ve müdürler kurulu toplantılarının yapılabilmesidir.

Makalemizde bahsettiğimiz tüzel kişilik kavramını hala birçok kişi bilmemektedir buna açıklık getirmek istiyoruz. Tüzel kişilik dediğimiz kavram, hukuki bakımdan birçok kişi ya da malın topluluğundan doğan, tek bir kişi sayılan varlıktır. Hukuki değişiklikler dolayısıyla iki tür kişilik bulunmaktadır. “Gerçek kişi” olarak adlandırabileceğimiz ve “Tüzel” kişisi olarak adlandırabileceğimiz kişilikler. Gerçek kişi ismiyle hitap edilen kısım sağ ve tam doğmak koşulu ile birlikte kişinin anne karnından ölümüne kadar geçen süre zarfında hukuki bireyler veya kişiler için kullanabileceğimiz bir terimdir. Kişilik hakkı kavramıyla aynı anlamda kullanılabilmektedir. Yani bu şahıslar veya kişiler alacak ve borç yaratabilme yetkisine sahiptirler. Tüzel kişi dediğimiz kişilik ise gerçekte kişilik sahibi olmayan fakat kişilik sahibi olduğu varsayabileceğimiz kişi veya mal topluluklarıdır. İçinde oldukları hukuk dalına göre ise “özel hukuk” ve “kamu hukuku” biçiminde iki şekilde tüzel kişilikleri ayırabiliriz. Özel hukuk tüzel kişisi diye adlandıracağımız kısım vakıf, derken, sendika, şirket gibi oluşumları hukuki varlık kazandıkları anda tüzel kişilikte kazanabilirler. Tüzel kişilik kavramı altındaki kuruluşların birbirlerine yazdıkları mektuplar haliyle resmi mektuplardır. Ayrıca tüzel kişilikler bakanlıklara bağlıda olabilir.

 

Gelen Aramalar: https://yandex ru/clck/jsredir?from=yandex ru;search;web;;&text=&etext=1872 uUyArEI5Ce_FupNEXMuMX-h2u_iQWBmi4YcEVjVNJACUrd6HNhMWdLIOd6Hsq8oM cb6dab91c27fdbb3a2f24710d95d0368071a1af1&uuid=&state=_BLhILn4SxNIvvL0W45KSic66uCIg23qh8iRG98qeIXme
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ