Kamu Hukuku Nedir? Anayasa Hukuku Nedir?

Kamu Hukuku Nedir? Anayasa Hukuku Nedir?

KAMU HUKUKU VE ÖNEMLİ ALT DALI OLAN ANAYASA HUKUKU NEDİR?

Hukukçuların bazılarına göre hukuk, toplum yaşamını düzenleyen ve devlet gücünü arkasına alıp desteklenmiş bulunan kuralların bütünüdür. Bazılarına göre hukuk, toplum hayatında kişilerin toplumla ve bireyler arasındaki ilişkiyi düzenleyen ve uyulması kamuyla desteklenmiş bulunan sosyal kuralların bütünüdür şeklinde hukuk tanımlarını ikiye ayırabiliriz. Bunu yanı sıra bazılarına göre de hukukun tanımı, tam olarak topluluk halinde yaşayan şahısların sosyallik bakımından önemli  olan davranışlarının düzenleyen, müşterek olan hayatın huzurlu, sükunlu ve karşılıklı güven içinde ilerlemesini sağlayan emir ile yasaklardan oluşmakta olan sosyal davranış kuralların bütünüdür. Size kısaca açıklamak gerekirse hukuk, sosyal hayatı düzenleyen maddi yaptırımlı kurallar bütünüdür. Hukuk sosyal hayatı düzenlemekle birlikte yanında din, ahlak kuralları gibi kurallar da toplumsal yaşamı düzenlemekte katkı sağladığını görebiliriz. Sizlere kamu hukukuna geçmeden önce genel hukuk hakkında kısa kısa bilgiler vermek istiyorum.

İnsanlar her geçen gün şehirleşmeyle birlikte toplu halde ve bir arada yaşamakta olduğunu görmekteyiz. Birlikte yaşamanın getirdiği bu zorunluluk çeşitli maddi ve manevi birçok nedenleri bulunabilmektedir. İnsanların her geçen gün artan kentteki insan sayısından dolayı toplumla ve birbirleriyle olmakta olan ilişkilerinde bir düzenin olması gerekmektedir. Toplum dediğimi kavramı oluşturan kişilerin her istediklerini yapmaya çalışmaları halinde toplumda artan karmaşanın hatta ve hatta kargaşanın çıkması kaçınılmazdır. Sosyal hayatın belli bir düzen içinde devam edebilmesi için belirlenmiş kuralların olması gerekmektedir. Her bireyin kendi kuralını benimsemesi gibi durumdan söz edilemeyeceği için, her bireyin üzerindeki gücün kuralları belirlemesi gerekmektedir. Kişilerin nelerden kaçmak zorunda kaldıklarını, neleri yapmak istediklerini yani sosyal anlamda lan ilişkileri düzenleyen kuralların belirlenmiş olması gerekir. Belirlenmiş sosyal kurallar ile kişiler emir ile yasaklara uydukları durumunda yukarıda belirttiğimiz sosyal hayatın belli bir düzende devam etmesi sağlanmış olacaktır. Fakat belirlenen kurallara uyulmadığı takdir de bir tepkiyle karşılanacağını göz önünde bulundurması gerekir. Sosyal hayatın kurallarına uyulmadığı zaman, bu durumda karşılaşılan tepkiye yaptırım denmektedir. Şimdi asıl konumuz kamu hukukuna geçelim.

Kamu hukuku ve aynı zamanda amme hukuku şeklinde adlandırabileceğimiz hukuk, devlet ve vatandaşların kurumlar arasındaki ilişkileri düzenleyen bir hukuk alanıdır. Özel hukuktan ayrılması teorik bir ayrım değil, başvurulacak mahkemenin bulunması açısından da önemli olduğunu söyleyebiliriz. Kamu hukukunun konusu olmakta olan devlet ve yurttaş arasındaki uyuşmazlıklar, özel hukuk uyuşmazlıklarında görevli mahkemelerde değil, idare mahkemelerinde çözülür. Ceza hukuku da aynı zamanda ceza verme yetkisi sadece devlete ait olduğundan kamu dalına da girer. Daha açık bir şekilde anlatmak gerekirse ülke ile kişi arasındaki münasebetlerde şayet ülke üstün bir yere yani kamu gücü olarak katılıyor ve böylece ilişkinin tarafları eşitlikle değil bir altlık veya üstlük olma durumu söz konusu ise bu ilişkiyi düzenleyen hukuk kuralına da kamu hukuku denebilir. Kamu hukukunun en gözle görülebilir özelliği devletin üstün durumda olmasıdır.

Kamu hukuku aynı zamanda anayasa hukukunu da elinde barındırır. Türkiye Cumhuriyeti’nin 1982 tarihli hukukudur. Bu hukuk 12 Eylül 1980 hareketinden sonra oluşmakta olan Danışma Meclisince hazırlandığını söyleyebiliriz. Anayasaya son biçim Milli Güvenlik Konseyi tarafından verilmiştir. 7 Kasım 1982’de halk oylamasın sunulup kabul edilmiştir. Anayasamız bir başlangıç olmasıyla beraber bunun haricinde 7 kısımdan oluşmaktadır. Toplam 177 asıl maddesi ve aynı zamanda 16 geçici maddesi vardır. İçinde bulunan bazı ilkelerden bahsetmek gerekirse:

 İnsan haklarına saygılı devlet ilkesi ile İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi BM Genel Kurulunca 10 Aralık 1948 tarihinde kabul görmüş ve 30 maddeden oluşmaktadır.

Diğer bir ilkesi olan Atatürk milliyetçiliğine bağlı devlet ilkesi, ırk, din, dil ayrımı yapmadan Türk vatan ve toplumunun bölünmez bir bütün olduğu ve Türk devletine vatandaşlık bağıyla bağlanmış olan her kimsenin Türk sayılması gerektiği temel inancına dayandığını söyleyebiliriz. Anayasamızın 66. Maddesi ayrım gözetmeksizin Türk devletine bağlı olan herkesi Türk saymıştır.

Diğer bir ilkesi ise Laik Devlet İlkesidir. Bu ilkeye göre, Osmanlı devleti teorik bir yapıya sahipti. Laiklik ne demek? Laiklik, dinsizlik, ahlaksızlık, dine ve Allah’a karşı olmak demektir. Anayasanın 24. Maddesine göre herkes vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyetine sahiptir ilkesiyle teminat altına alınmıştır.

Diğer bir ilke Sosyal devlet ilkesidir. Bu ilkeyi geliştirecek iki önlem vardır. İlki ulusal gelirin tolum kişileri arasında adaletli dağılmasını sağlayacak şekilde mali ve iktisadi önemleri almak. İkincisi vatandaşlara insan haysiyetine yakışacak şekilde yaşayış düzeni sağlayabilmek için gerekli her türlü sosyal yardım önlemlerini almak bunula birlikte geliştirmek. Türkiye Cumhuriyeti Anayasamızda sosyal devlet ilkesinin gerçekleşmesi için çeşitli fikirlere yer verilmiştir. Örnek vermek gerekirse; ailenin korunması, çiftçilerin topraklandırılmaları, çalışan kesimin sosyal ve ekonomik önlemlerle korunması, adaletli şekilde ücret rejiminin uygulanması, her bireyin sosyal güvenlik hakkına sahip olabilmesi bu fikirlerdendir.

Diğer ve son ilkemiz Hukuk devleti ilkesidir. Bu ilkeye göre vatandaşlara sağlanacak temel hak ve hürriyetleri tanıyan idarenin ve bu makamlarında hukuka olan bağlılıklarını vatandaşlarına hukuki güvenlik altında sağlayan devlettir. Hukuk devleti ilkesini benimseyebilmek için şu hususların göz ardı edilmesi gerekmektedir; temel hak ve hürriyetler itimat altında bulunmalıdır. Esas hak ve hürriyetler anca yasa ile sınırlandırılabilmektedir. Yasaların ve Yasa Hükmünde Kararnamelerin Anayasaya temel yasaya uygunluğu sağlanmalıdır. Bu görev anayasa mahkemesine verildiğini görebiliriz. Kanunların, kanun hükmünde olan kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün anayasaya uygun olup olmadığını denetlemeli ve anayasaya aykırı bulunan hükümlerin tamamını ya da bir kısmını iptal edebilmelidir. İdarenin hukuka bağlılığı sağlanabilmelidir. İdarenin her tür eyleme ve işleme karşı yargı yolu açık olduğu anayasamızda belirtilmiştir. Bu hükümle birlikte yönetimde olan keyfiliği önlemek istenmiştir. Organları sırayla tanıyalım:

Yasama Organı: Bu bölüm Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir. Türkiye Büyük Millet Meclisi genel oyla birlikte seçilmiş olan 550 milletvekilinden oluşmaktadır. 30 yaşını doldurmuş olan her Türk aynı zamanda milletvekili seçilebilir. Seçimler 2 yılda bir yapılmaktadır.

Yürütme Organı: Cumhurbaşkanı kısmı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmektedir. Cumhurbaşkanı seçilecek bireylerin 40 yaşını kesin olarak doldurmuş olmaları ve yüksek öğrenim derecesi yapmış olmaları gerekmektedir. 7 yıllık bir süre için seçilmektedirler. Cumhurbaşkanı olan bir kimse asla iki defa cumhurbaşkanı seçilemez. Cumhurbaşkanının sorumluluğu yoktur fakat vatana ihanet ile suçlanabilmektedir. Aksi halde suçlanamaz. Bakanlar kurulu kısmı ise başbakan ve bakanlardan oluşmaktadır. O dönemin başbakanı, cumhurbaşkanı tarafından TBMM ile atanabilmektedir. Bakanlar cumhurbaşkanınca atanır ve başbakanca seçilebilir. Bakanlar aynı zamanda meclis dışından da seçilebilmektedirler. Ancak başbakanın meclis içinden seçilmesi gerekmektedir.

Yargı Organı: Temel yasamıza göre yargı yetkisi ancak Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılabilmektedir. Hakimler, her zaman görevlerinden bağımsızdırlar. Hakimler kendileri istemediği sürece anayasada belirtilen yaştan önce emekliye ayrılamaz ve aylıklardan yoksun bırakılamazdır. Mahkemelerin kurulmasıyla beraber görev ve yetkileri aynı zamanda işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenebilmektedir. Yargı bölümleri ile ilgili bir kuruluş da Hakimler ve Savcılar Yüksek kuruludur. Bu kurulun başkanı aynı zamanda Adalet bakanı da olabilir.

Gelen Aramalar: https://yandex ru/clck/jsredir?from=yandex ru;search;web;;&text=&etext=1827 b-7YBy6Y2jNpMVwXb5r1QpdR2gsITAZz-CrROSI5Ye09Tdlo8H0IQqja6M5BWuJ1 b8893c216fc44bdcb165586ae5cc253e363871dc&uuid=&state=_BLhILn4SxNIvvL0W45KSic66uCIg23qh8iRG98qeIXme, Kamu hukuku ne demek
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. dilek dedi ki:

    laiklik nedir? sorusuna verdiğiniz cevap manidar….yoksa yazım hatası mı? eğer öyleyse düzeltip tekrardan yayınlayabilirsiniz (siteye yakışmamış)

BİR YORUM YAZ