Hukuk Kuralları

Hukuk Kuralları

HUKUK KURALLARI

Genel anlamıyla hukuk insanlığın var oluşundan ve toplu hayata geçmesinden bu yana toplum içinde

huzursuzlukların çıkmaması ve düzenin korunabilmesi açısından devlet tarafından tek elde

kanunlaştırılmış hukuk kuralları genel kabul görülmüş kurallar bütünüdür. Hukuk kuralları gelişen

toplum ve artan nüfusa bağlı olarak değişme, genişleme ve her alan için aynı hukuk kurallarının

uygulanmasının durumu zorlaştırması nedeniyle her alan için uygun kuralların ve kanunların yer aldığı

farklı hukuk kuralları alanlarına ayrılmıştır. Hukuk yaptırım özelliğine sahip bir kavramdır. Subjektif ve

objektif ahlak kurallarını da içinde barındırır. Hukuk kurallarının devlet tarafından yaptırım gücüne

tabi tutulması yargı organını oluşturmuştur. Hukuk kuralları toplumu düzenleyen kurallardan sadece

biridir. Toplumu düzenleyen ve hukuk kurallarından ayrı düşünülmesi mümkün olmayan diğer

kurallar; sosyal kurallar, din ahlak ve görgü kuralları olarak sayılabilir. Hukukun temel kavramlarını

özetlemek gerekirse şu şekilde bir sınıflandırma yapılabilir:

Hak Kavramı: Hak, hakların kazanılması, hakların kaybedilmesi, hakların korunması gibi

kavramlardır. Hak kavramı insanların yaşama hakkından gelmektedir. İnsanların yaşama

hakları doğumla başlar ve ölene kadar devam eder. Hak kavramında en önemli olan yaşama

hakkı kişiseldir devredilemez ve şahıslarca sonlandırılamaz. Bu konuda diğer önemli

kavramlar; hakların kazanılması, hakların kaybedilmesi ve hakların korunması kavramlarıdır.

Hukuki Olay: Hukuki işlem ve hukuki ilişki gerektiren bir kavramdır. Hukuki olay maddi fiiller

hukuki işlem ve dürüstlük kuralının bir arada işlemesini gerektirir.

Hukuki Yaptırım Kavramı: Hukuki yaptırım kavramında hukuka aykırı davranan bireylerin

karşı karşıya kalacakları maddi tepkiler bulunmaktadır. Hukuki yaptırım kavramı içinde yer

alan türler:

1. CEZA: yaptırımı insanın kişiliğine direkt etki eden yaptırım gücüne ceza adı

verilmektedir. Ceza farklı şekillerde uygulama alanı bulmaktadır. Örneğin; hapis,

kamu hizmetlerinden mahrum bırakılmak, herhangi bir şeyin icrasından bir süreliğine

men edilmek, parasal yaptırım uygulamak gibi durumlar ceza uygulama şekilleridir.

2. CEBRİ İCRA: Subjektif hakkın veya bir hukuk kuralının gereğini zorla yerine getirme

görevini devlet organları üstlenmişse buna cebri icra adı verilir. Cebri icra kişilerce

başkalarının yaşam hakkına zarar verecek şekilde yapılamaz. Devlet eliyle yapılması

zorunludur. Aksi halde kişilerce suç unsuru oluşturur.

3. TAZMİNAT (GİDERİM): Hukuka aykırı bir eylemin telafisi aynen iadesinin

yapılmasıyla mümkün olmuyorsa ve ortada maddi bir hasar söz konusuysa bunu

karşılayabilecek yaptırım tazminat adını almıştır. Tazminat yaptırımı maddi ve

manevi şekillerde olmak üzere uygulanabilmektedir.

4. HÜKÜMSÜZLÜK: Hukuki işlemler yine hukuk düzeninin getirdiği kurallar

çerçevesinde doğar, yani hukuki tanımıyla bir hüküm ifade eder. İşte hukuki işlemde

ortayla çıkabilecek olan herhangi bir olumsuzluk nedeniyle hukuki emirlere uygun

hareket etmeme anlamı doğacaktır. Bu olumsuzluk nedeniyle ortaya çıkacak olan

yaptırım hükümsüzlük olarak adlandırılır. Hükümsüzlük bütün veya kısmi

hükümsüzlük olarak iki şekilde karşımıza çıkar.

5. BOZMA (İPTAL): Hukuk kurallarına aykırı bir biçimde gerçekleştirilen idari işlemler

uygulanacak yaptırım ise ortadan kaldırma, bozma yani iptaldir.

Hukukun Çeşitli Anlamları:

I. MÜSBET HUKUK: Bir ülkede belirli bir zaman diliminde kullanılmış olan hukuk kurallarının

tümüne müsbet hukuk adı verilir. İçerisinde sadece yazılı hukuk kuralları değil yazılı olmayan

hukuk kuralları da bulunan örneğin; örf, adet, gelenek ve görenekler olarak bilinen kavramlarda

müsbet hukuk dahilindedir.

II. MEVZU HUKUK: Bir ülkede belirli bir dönemde uygulanan hukuk kurallarının sadece yazılı

olanlarını kapsayan hukuk türü mevzu hukuk adını alır.

III. TABİİ VEYA İDEAL HUKUK: Bir ülkede belirli bir dönemde uygulanan bir devrin

gereksinimlerini en iyi şekilde karşılayan hukuk kurallarına tabii veya ideal hukuk denir. Bu

nedenle tabii veya ideal hukuk kuramı, hukuk kurallarının tabiatta var olduğunu ve insanlara

düşen görevin saklı bulunan bu hukuk kuramını bulup ortaya çıkarmak olduğunu kabul eder.

Hukukun Sistemi: Hukukun sistemi demek genel olarak nitelikleri ve özellikleri

bakımından ilgi alanları ayrımına göre hukukun farklılaşması demektir. Hukuk sistemi

ikiye ayrılır:

1) ÖZEL HUKUK: Her devlette bireylerin veya özel kuruluşların eşit esaslar

içerisinde birbirleriyle veya devletle bir takım ilişkileri vardır. İşte bu ilişkileri

düzenleyen hukuk sistemi özel hukuk sistemidir. Özel hukuk ilkeleri esas

itibari ile insan eşitliğine dayanmaktadır.

2) KAMU HUKUKU: Egemenliği taşıyan kurumların yaşantısı ve ülke içinde

yaşayanların bu kurumlara karşı olan durumu ve ilişkilerinin düzenlenmesi

kamu hukuku kapsamındadır. Kamu hukuku kendi içinde farklı alt hukuk

biçimlerine ayrılmaktadır. Bu şekiller:

A. Anayasa Hukuku: Kamu hukuku modellerinin en başında devleti

B. İdare Hukuku: Devlet idaresinin teşkilat ve işleyişini kişilerin idare ile

C. Ceza Hukuku: Suç sayılan eylemleri saptayan, bu suçları işleyenlere

D. Yargılama hukuku: Devletin kendi organları olan yargı vasıtası ile

E. Devletler Genel Hukuku: Devletin diğer devletlerle ve uluslar arası

F. İŞ HUKUKU: İşçi ile işveren arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk

düzenleyen anayasa hukuku gelir. Türk anayasa hukukunun temeli

1982 anayasasıyla atılmıştır.

ilişki ve uyuşmazlıklarını, kamu hizmetlerinin görülmesini düzenleyen

hukuk dalı idare hukuku olarak tanımlanır. İdare hukuku yargı kararı

ile olaydan olaya oluşan bir hukuk dalı niteliği taşır.

yani hukuk düzenini bozanlara uygulanacak cezaları inceleyen ve suç

oranını azaltmanın yollarını arayan kamu hukuku alt dalını ceza

hukuku oluşturur.

görevini yürütürken takip edeceği yöntemi saptayan ve düzenleyen

hukuk dalı yargılama hukuk olarak adlandırılır. Kendi arasında;

anayasa yargısı, idari yargı, askeri yargı, adli yargı gibi alt dallara

ayrılır.

kuruluşların birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk dalına

devletler genel hukuku adı verilir.

kurallarından oluşan hukuk dalı iş hukukudur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ